رسانه
رسانه

شخصیت



شخصیت

درخواست حذف اطلاعات

برای نسل امروز در مطالعه ی زندگی نامه ی شخصیت های مشهور و برجسته, آن چه اهمیت فوق العاده ای می یابد، بررسی روابط شخص در خانواده خود و ارتباطات شخصی است. لذا چگونگی رفتار این افراد در زندگی خصوصی می تواند تاثیربسزایی بر الگوپذیری مخاطب از شخصیت داشته باشد.

در این میان شخصیت هایی که توانسته اند تفکرات جدید و یا تغییر و تحول شگرف در جامعه ی جهانی ایجاد کنند، بیشتر مورد توجه قرار می گیرند. روح الله بنیان گذار انقلاب ی ایران یکی از این شخصیت هاست. در مطالعه ی زندگی نامه ی راحل ما به یکی از این موارد در رفتار درون خانوادگی ایشان برخورد می کنیم که جذ ت جالبی برای مخاطب می تواند داشته باشد

. در برخورد با عروس خود شیوه ی جالبی را در پیش می گیرد و موفق می شود رابطه ی خود را از عروس و پدر شوهر به پدر و فرزندی و سپس و شاگردی ارتقا دهد

خاطرات فاطمه ی طباطبایی, همسر احمد و هم چنین همسر ؛ خدیجه ی ثقفی در کت با عنوان و خانواده به چاپ رسیده است. قسمتی از خاطرات این کتاب به نحوه ی برخورد در برابر تحصیل و دوران دانشجویی عروس خود می پردازد.

عروس حضرت در خاطرات خود اشاره می کند که در دوران تحصیل خود، وقتی در متون فلسفی با عبارات دشوار و مبهم برخورد می کرده است، این مشکلات را با در میان می گذاشته و این پرسش و پاسخ به جلسات بیست دقیقه ای مبدل می شده است تا اینکه روزی برای شروع درس خدمت ایشان می آید و با خواندن یک رباعی طنزآلود در مورد تحصیل فلسفه به ایشان هشدار می دهد.

فاطی که فنون فلسفه می خواند از فلسفه «فاء» و «لام» و «سین» میداند

اُمّید من آنست که با نور خـــــــدا خود را ز حجـــــــــــــاب فلسفـــــــه برهانـد

پس از دریافت این رباعی، اصرار مجدّانه فاطمه آغاز می شود و از درخواست می کند تا اشعار بیشتری را بگوید و چند روز بعد در اجابت درخواست عروس خود این ات را می سراید.

فاطی! بسوی دوست سفر باید کرد از خویشتنِ خویش گــــــــذر باید کرد

هر معرفتــی که بوی هستیّ تو داد دیوی است به ره، از آن حذر باید کرد

تقاضای مدام من کم کم موثر می نمود، چرا که چندی بعد چنین سرودند:

فاطی! تو و حقّ معرفت یعنـــــــــــی چه؟ دریافت ذات بی صفت یعنـی چه؟

ناخوانده «الف»، به «یا» نخواهی ره یافت ناکرده سلوک، موهبت یعنی چه؟

فاطمه در خاطرات خود آورده است که:

پندآموزی و روشنگری را که در قالب رباعی و در نهایت ایجاز آمده بود به جان نوشیدم و آویزه ی گوش و سرمست از حلاوت آن شدم، ناگاه دریافتم که نظیر چنین پیامهایی در باب معرفت، دریغ است ناگفته ماند و نهفته گردد. لذا با سماجت بسیار از ایشان خواستم که سررشته ی کلام و سرودن پیام را رها نکنند. اعتراف می کنم که لطف بی کران آن عزیز چنان بود که جرأت اصرارم می داد و هر دَم بر خواهشهای من می افزود. تا آنجا که درخواست سرودن غزل و ایشان عتاب د که: « مگر من شاعرم؟!». ولی من همچنان به مُراد خود اصرار می ورزیدم و پس از چند روز چنین شنیدم:

تا دوست بُـــــــوَد، تو را گزندی نبُــــــــود تا اوست، غبار چون و چندی نبُود

بگـــــــــذار هر آنچه هست و او را بگزین نیکوتر از این دو حرف پندی نبُــود

عاشق نشدی اگر که نامـــــــــــی داری دیوانه نه ای اگر پیامـــــــی داری

مستی نچشیده ای اگر هوش تو راست ما را بنـــــــــواز تا که جامی داری

روزها می گذشت و بهای خواهشهای مُلتمسانه ام را هر از چندگاه با غزلی یا نوشته ای می پرداختند و چنین بود که آن کریم، درخواست مرا اجابت کرد و از خوان معرفت و کرامت خویش توشه ای نصیبم فرمود و مرا مکتوبی بخشید که به غزلی ختم می شد و جواب مُثبتی به درخواست مصرانه من بود.»

در آذر ماه سال ۱۳۶۵ حضرت در پاسخ به درخواست خانم فاطمه طباطبایی عروسشان نامه ای اخلاقی نگاشتند. در این نامه حضرت علاوه بر توصیه های اخلاقی, اشعاری زیبا سروده اند من جمله شعری در مورد حاج احمد آقا و فاطمه خانم و فرزندانشان.

نامه اخلاقى به خانم فاطمه طباطبایى (پرهیز از استغراق در اصطلاحات)

زمان: آذر ۱۳۶۵/ ربیع الاول ۱۴۰۷ مکان: تهران، جماران‏

موضوع: وم توجه به حقایق و پرهیز از استغراق در اصطلاحات و اعتبارات‏

مخاطب: فاطمه طباطبایى

بسم اللَّه الرحمن الرحیم‏

فاطى عزیزم‏

بالأ ه بر من نوشتن چند سطر را تحمیل کردى و عُذر پیرى و رنجورى و گرفتارى‏ها را نپذیرفتى.

اکنون از آفات پیرى و جوانى سخن را آغاز مى‏کنم که من هر دو مرحله را درک کرده یا بگو به پایان رسانده‏ام، و اکنون در سراشیبى برزخ یا دوزخ با عُمّال حضرت مَلَک الموت دست به گریبان هستم، و فردا نامه سیاهم بر من عرضه مى‏شود و مُحاسبه عمر تباه شده‏ام را از خودم مى‏خواهند و جوابى ندارم جُز امید به رحمت آن که وَسِعَتْ رَحْمَتُهُ کُلَّ شَیْ‏ءٍ و لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحمَهِ اللَّهِ انَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً را بر رَحْمَهً لِلْعالَمِین نازل فرموده است.

گیرم مشمول این نحو آیات کریمه شوم لکن عروج به حریم کبریا و صعود به جوار دوست و ورود به ضیافت اللَّه که باید با قدم خود به آن رسید چه مى‏شود. در جوانى که نشاط و توان بود با مکاید و عامل آن که نفس امّاره است سرگرم به مفاهیم و اصطلاحات پُر زرق و برقى شدم که نه از آنها جمعیّت حاصل شد نه حال، و هیچ گاه درصدد به دست آوردن روح آنها و برگرداندن ظاهر آنها به باطن و ملک آنها به‏ ملکوت برنیامدم و گفتم:

از قیل و قال مدرسه‏ ام حاصلى نشد جُز حرف دل اش پس از آن همه وش‏

چنان به عمق اصطلاحات و اعتبارات فرو رفتم و به جاى رفع حُجب به جمع کُتب پرداختم که گویى در و مکان خبرى نیست جُز یک مُشت ورق که به اسم علوم انسانى و معارف الهى و حقایق فلسفى طالب را که به فطرت اللَّه مفطور است از مقصد بازداشته و در حجاب اکبر فرو برده.

اسفار اربعه با طول و عرضش از سفر به سوى دوست بازم داشت نه از فتوحات فتحى حاصل و نه از فُصوص الحِکَم حکمتى دست داد، چه رسد به غیر آنها که خود داستان غم‏انگیز دارد.

و چون به پیرى رسیدم در هر قدم آن مُبتلا به استدراج شدم تا به کهولت و ما فوق آن که الآن با آن دست به گریبانم وَ مِنْکُمْ مَنْ یُرَدُّ إلى‏ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْلا یَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَیْئاً و چون دخترم از این مرحله فرسنگ‏ها دورى و طعم آن را نچشیدى که خدایت به آن برساند با حذف عوارض آن، از من توقع نوشتار و گفتار آن هم نظم و نثر به هم آمیخته می کنى و ندانى که من نه نویسنده ‏ام و نه شاعر و نه سخن سرا.

و تو اى دختر عزیزم که غوره نشده حلوا شدى بدان که یک روزى خواهى بر جوانى که به همین سرگرمی ‏ها یا بالاتر از آن از دستت رفت همچون من عقب مانده از قافله عُشاق دوست، خُداى نخواسته بار سنگین تأسّف را به دوش می کشى. پس از این پیربینوا بشنو که این بار را به دوش دارد و زیر آن خم شده است، به این اصطلاحات که دام بزرگ ابلیس است بسنده مکن و در جستجوى او- جلّ و علا- باش، جوانی ها و عیش و نوش‏هاى آن بسیار زودگذر است که من خود همه مراحلش را طى و اکنون با عذاب جهنّمى آن دست به گریبانم و درونى دست از جانم بر نمی دارد تا- پناه به خداى تعالى- آ ضربه را بزند. ولى یأس از رحمت واسعه خداوند خود از کبائر عظیم است، و خدا نکند که معصیت کارى، مُبتلاى به آن شود.

گویند حجّاج بن یُوسف- آن جنایتکار تاریخ- در آ عمرش گفته است که خدایا مرا بیامرز، گرچه می دانم همه می گویند نمی ‏آمرزى، و شافعى که این را شنید گفت: اگر چنین گفته شاید، و من ندانم که آن شقى توفیق چنین امرى را پیدا کرده یا نه. و می ‏دانم که از هر چه بدتر یأس است و تو اى دخترم مغرور به رحمت مباش که غفلت از دوست کنى و مأیوس مباش که خَسِر الدنیا و الآ ه شوى.

خداوندا! به حق اصحاب پنج‏گانه ا، احمد و فاطى و حسن و رضا (یاسر) و على را که از دودمان رسول گرامى و وصىّ اویند و به این افتخار می کنم و می کنند، از شرور ى و هواهاى نفسانى مصون‏دار، در اینجا کلام من ختم شد و حُجّت حق بر من تمام، و السلام.

اینک چون تو با اصرار خاص به خودت از من شعر خواستى باید به حق بگویم که نه در جوانى که فصل شعر و شعور است و اکنون سپرى شده، و نه در فصل پیرى که آن را هم پشت سر گذاشته‏ ام، و نه در حال ارذل العُمُر که اکنون با آن دست به گریبانم قدرت شعرگویى نداشتم، گویند ى گفت که من قوّه‏ ام در جوانى و پیرى فرق نکرده، زیرا این سنگ را نه در جوانى توانسته‏ ام بلند کنم و نه در پیرى، من نیز همین را می ‏گویم که من درشعر و ادب فرقى ن که در جوانى شعر نتوانستم گفتن و نیز در پیرى.

اینک گویم:

شاعر اگر سعدى شیرازى است بافته‏ هاى بازى است‏

اکنون که با شعر نمی توانم، با مِعر تو را بازى دهم و به اصرارت جامه عمل پوشم.

احمد است از مُحمّد مختار که حمیدش نگاهدار بُوَد

فاطى از عرش بطن فاطمه است فاطِر آسمانش یار بُوَد

حسن این میوه درخت حسن محسِنش یار پایدار بُوَد

یاسر از آل پاک سبطین است سرّ احسان وِرا نثار بُوَد

على از بوستان آل على است على عالیش شعار بُوَد

پنج تن از سُلاله احمد شافع جُمله ،هشت و چار بُوَد

دخترم شعر تازه خواست ز من مِعر گفتم که یادگار بُوَد

باز شعر خواستى و باز هم شعر، این هم پریشان گویى دیگر:

عاشقم عاشق و جُز وصل تو درمانش نیست

کیست زین آتش افروخته در جانش نیست‏

جُز تو در محفل دلسوختگان ذکرى نیست

این حدیثى است که آغازش و پایانش نیست‏

راز دل را نتوان پیش ى باز نمود

جُز بر دوست که خود حاضر و پنهانش نیست‏

با که گویم که به جز دوست نبیند هرگز

آنکه شه و دیدار، بفرمانش نیست‏

گوشه چشم گُشا بر من مسکین بنگر

ناز کُن ناز که این بادیه سامانش نیست‏

سرِ خُم باز کُن و ساغر لبریزم ده

که به جز تو سرِ پیمانه و پیمانش نیست‏

نتوان بست زبانش ز پریشان گویى

آنکه در به جز قلب پریشانش نیست‏

کُن دفتر و بشکن قلم و دَم دربند

که ى نیست که سرگشته و حیرانش نیست‏

حال چندها سال از آن خاطرات شیرین و به یاد ماندنی می گذرد و فاطمه که امروز برای خود برجسته ای شده است ،هنوز نصیحت ها و راهنمایی های پدر بزرگوارش را فراموش نکرده است و از آن در تربیت فرزندانش نیز بهره جسته است.

دیدگاه و رفتار نسبت به عروس خود و کمک ایشان به یادگیری بهتر و توام با آگاهی و شناخت در دنیای امروز که انقلاب ی ایران را متهم به پایمال حقوق ن می داند ،می تواند بهترین سند برای احترام به شخصیت انسانی زن در تفکر ناب انقلاب ی ایران باشد.